شرایط نگهداری ساعت های مکانیکی

راهنمای کامل برای تعمیر و نگهداری ساعت مکانیکی

زمانیکه شما اولین ساعت اتوماتیک خود را خرید کردید وارد دنیای متفاوت از زمان خواهید شد ! حس فراتر از صاحب یک ساعت به شما خواهد داد ، این وسیله کوچک بر روی مچ شما نشانه ای از اوج علم و هنر بشر است ! “تبریک به ابتکار انسان ” ! مهم نیست این ساعت را در موارد خاص و یا برای همیشه به دست میکنید و یا حقوق یک هفته و یا یک ماه برای آن پرداخت کرده اید ، آن به خوبی به شما خدمت خواهد کرد . بدون دردسر فقط تنظمیش کنید برای سالیان زیاد کار خواهد کرد .

برای اینکه این ساعت فرزند به فرزند و نسل به نسل از شما منتقل شود شما باید ارزش واقعی این هنر بشر را بدانید و شرایط نگهداری آن را فرا بگیرید .

نحوه کارکرد یک ساعت مکانیکی

معماری کلی تقریبا تمام ساعت های مکانیکی در 3 قرن گذشته یکسان بوده است و این امر ثابت خواهد کرد که این مکانیزم واقعا مبتکرانه و هوشمندانه بوده است .بر خلاف یک ساعت کوارتز، یک ساعت مکانیکی انرژی خود را از یک باتری دریافت نمی کند. بلکه تنها با چرخش چرخدنده ای بر روی چرخدنده دیگر که توسط تحرک دست شما ایجاد میشود این انرژی تولید میشود ، که با طراحی مبتکرانه نه تنها زمان بلکه تاریخ و ماه هم به شما نشان خواهد داد .

در ساعت های مکانیکی وسیله بنام فندول (hairspring) و یا به اصطلاح رقاصک وجود دارد که با هر بار باز و بسته شدن این فنر ، زمان یک ثانیه به جلو خواهد رفت .

فندول به طور مکرر و همیشه بکار خواهد بود ! فندول خود آزاد کننده نیروی مهار شده توسط دنگ (escapement) میباشد .دنگ نیروی منتقل شده از جعبه فنر را مهار میکند و پس از رسیدن به فندول نیروی مورد نیاز برای ثانیه را برمی گرداند ! 

فندول قلب تپنده یک ساعت مکانیکی هست ، اگر از نزدیک یک موتور مکانیکی دیده باشید این حرکت را بهتر درک خواهید کرد . فندول در هر ساعت 18000 تا 36000 بار باز و بسته خواهد شد . دقت ساعت به میزان سختی و جنس فنر و تغییرات دما بستگی دارد .  همچنین میدان های مغناطیسی اطراف ساعت بر روی کارکرد فندول اثر خواهد داشت . در نسل های جدید از مواد جدید نظیر سیلیکون استفاده شده که در برابر مغناطیس مقاوم تر خواهند بود . با وجود این همه چرخ دنده و فلزات ظریف ساعت های اتوماتیک تا 99.99% دقیق کار میکنند که این امری خارق العاده است .

اصطکاک و شوک های خارجی دشمن اصلی ساعت های مکانیکی است . به همین منظور جهت کاهش اصطکاک در نقاط حساس از سنگ های کریستال استفاده شده ، این سنگ های قرمز براق مثل بلبرینگ عمل میکنند و از اصطکاک جلوگیری میکنند.

در ابتدا ساعت های مکانیکی تنها با کوک کردن دستی انرژی را در خود ذخیره میکردند که با تفکر مبتکرانه سیستم خود کوک به این نوع از ساعت ها اضافه گشت . این نوع از ساعت ها به ساعت اتوماتیک یا خود کوک معروف گشتند ، نحوه کار به این شکل است که وسیله شبیه لنگر است در محور خود در دو جهت می چرخد که با هر بار گردش به دور خود چرخ دنده ای را به حرکت در می آورد و جعبه فنر که محل ذخیره انرژی مورد نیاز ساعت است را کوک میکند .  میزان ذخیره انرژی در این سیستم 1 الی 2 روز است که با استفاده مکرر از ساعت ساعت شما شبانه روز کار خواهد کرد .در اکثر ساعت های اتوماتیک شما می توانید همانند ساعت های کوکی با چرخاندن دسته کوک (حداکثر 30 دور) ساعت خود را کوک کنید ، این کار همانند چرخش لنگر به دور محور است ولی این کار به صورت دستی اصطکاک ساعت شما را دو چندان خواهد کرد ، پس بهتر است ساعت به صورت اتوماتیک انرژی خود را به دست بیاورد .

نمونه یک ساعت اتوماتیک

تنظیم ساعت و تنظیم تاریخ

از مهم ترین نکات نگهداری تمام ساعت های مکانیکی دانستن نکات ساده و اما مهم است . هر ساعتی زمانی نیاز به تنظیم مجدد خواهد داشت ، ساعت های اتوماتیک به دلیل عدم استفاده روزانه از آن ممکن است زمانی را خارج از سرویس باشند به همین منظور شما نیاز به تنظیم مجدد آنها خواهید داشت . در صورتیکه ساعت شما دارای تقویم باشد ، از ساعت 9 ب.ظ تا 2 بامداد نباید تصمیم به تغییر تقویم آن بگیرید ، شما باید ابتدا ساعت را خارج از محدوده این زمان  قرار دهید و تقویم را تنظیم و ساعت را نه برعکس بلکه به جهت حرکت عقربه های ساعت بچرخانید .

جمع بندی

با توجه به توضیحات فوق برای اینکه ساعت مکانیکی به در بهترین حالت خود کار کند و دقیق ترین زمان را نشان دهد نیاز است نکات زیر را رعایت کنید :

  1. ساعت را از ضربه ، شوک و میدان مغناطیسی در نگه دارید
  2. ساعت مکانیکی بهتر است در دمای بین 15 تا 50 درجه سانتیگراد قرار گیرد . لازم به ذکر است که خارج از این محدوده تنها دقت ساعت را تحت تاثیر قرار خواهد داد .
  3. در طول 24 ساعت سعی کنید ساعت را حدود 8 ساعت روی مچ خود ببنید تا انرژی مورد نیاز را به دست بیاورد .
  4. ساعت را در حد امکان از مواد شوینده و آب گرم دور نگه دارید ، مقاوم بودن هر ساعت در برابر آب به نحوه واشربندی و تحمل فشار آب با یکدیگر متفاوت خواهند بود.
  5. ساعت های کوکی که نیاز به کوک کردن دستی دارند را نباید تا آخر کوک کرد ولی ساعت های اتوماتیک دارای هرزگرد هستن که این کار به آنها آسیب نخواهد زد .

نظرات (28)

  1. ناصر

    سلام آیا اگر ساعت را به طور مثال ٣ ماه در سال استفاده کنیم ما بقی زمان بهتر است ساعت خواب باشد یا روی واچ وایندر (دستگاه حرکت دهنده ساعت)قراردهیم؟ ممنون

  2. ساعت توکلی

    درود بر شما ! در ماه 10 روز حداقل ساعت اتوماتیک باید کار کند ! اگر از واچ وایندر استفاده میکنید بسیار بهتر است .

  3. Fzh

    سلام
    من ساعت رو دستم میکنم ولی اصلا کار نمیکنه خیلی کمممم میدونید چرا

    • ساعت توکلی

      سلام
      اگر ساعت شما اتوماتیک باشه و با حرکت کافی حتی یک ثانیه کار نکند ، ساعت ایراد فنی داره و نیاز به تعمیر خواهد داشت .
      ولی اگر کوکی باشه شما باید بستگی به نوع موتور ساعت هر 24 ساعت یا هر هفته با چرخاندن کوک ساعت ، ساعت خود را کوک نمایید !

  4. پیمان

    سلام.من یک ساعت سیکو5 قدیمی دارم که دیروز از دستم باز کردم و بعد از حدود نیم ساعت دوباره دستم کردم ولی دیگه کار نکرد به نظرتون مشکلش چیه؟ ضمنا” توی 30 سالی که استفاده شده هیچ مشکلی نداشته .

    • ساعت توکلی

      سلام
      ساعت شما احتمالا دارای آسیب در یکی از قطعات خود میباشد که در این 30 سال استفاده ایجاد شده ! همچنین احتمالا ضربه و یا رطوبت باعث خرابی آن شده .

    • رامین

      سلام یه ساعت سیکو دارم زمانی که برعکس میشه و رو به زمین میشه کار نمیکنه مشکل از کجاست؟

      • ساعت توکلی

        سلام . ساعت شما احتمالا دچار شکستگی رقاصک شده است . در صورت نیاز میتونید ساعت و ارسال کنید تا کارشناسان تعمیر چک کنن !

  5. سارا

    سلام من یه ساعت AVI _8گرفتم اتوماتیک
    اگ در هفته دو روز ازش استفاده کنم برای تنظیمش چه کاری رو باید انجام بدگ

    • سیاوش

      ساعت من اتوماتیک فورسنینگ هست میخاستم ببینم از کجا میتونم بفهمم اصل هست یا نه؟و اینکه چقدر باید کوک کنم

      • ساعت توکلی

        سیاوش عزیز درود بر شما .
        لطفا از جلو و پشت ساعت عکس گرفته به برای ما در اینستاگرام دایرکت بفرمایید تا راهنمایتون کنم .

    • ساعت توکلی

      سارا عزیز درود بر شما .
      اگر شما در طول هفته دوبار و هر بار نزدیک به 8 ساعت روی مچتون باشه دیگه نیازی به تنظیم ساعت نیس ، اگر احیانا حرکت مچ شما کافی نبود ساعت تا حدودی عقب خواهد رفت که برای تنظیم مراحل زیر را انجام دهید .
      1. ابتدا دسته کوک ساعت را به آرامی بچرخوانید ، اگر تنها به یک سمت چرخید باید به همون سمت اینقدر بچرخوانید تا دسته کوک از قاب فاصله بگیرد .
      2. سپس اندازه ضخامت ناخن دسته کوک را بیرون کشیده و به جهت گردش عقربه ساعت ، زمان را تنظیم کنید .

  6. علیرضا

    سلام من یه ساعت پتک فیلیپ دارم دیروز از دستم افتاد و شیشه ساعتم خورد شد کلا ولی تا چند دیقه بعدش هنوز کار میکرد ولی بعد چند ساعت که از کیفم درآوردم دیدم کار نمیکنه به نظرتون مشکلش چیه و قابل حله؟

    • ساعت توکلی

      درود بر شما .
      زمانی که ساعت شما ضربه خورده و شیشه خرد شده احتمال دو عیب هست .
      1. تیکه شیشه خرد شده به داخل موتور نفوذ کرده و باعث گیر کردن چرخ دنده ها شده
      2. ضربه باعث شکستن یکی از چرخ دنده ها شده

  7. علی

    سلام من یک سیتیزن اتوماتیک دارم تکون که میدمش به چپوراست یا بالا پتیین ثانیه شمارش استپ میشه و بعد از مکسی کوتاه (یک الی دو)ثانیه کار میکنه مشکلش چیه؟

    • ساعت توکلی

      درود بر شما .
      بستگی به کالیبر موتور ساعت شما این عیب قابل رفع هست . اگر 8200 باشه زبانه ای هست که درگیر با ثانیه شمار هست که با ضربه آسیب دیده که قابل تعمیر میباشد .

  8. فرهاد مرتاض

    سلام.
    یه ساعت اتوماتیک بنام اوجاکس دارم…
    برای کوک کردن و تنظیم تقویم چجور باید عمل کنم.

    • ساعت توکلی

      درود بر شما .
      منظور شما احتمالا برند اوماکس (OMAX) باید باشه . جهت کوک کردن تنها کافیست که دسته کوک را به سمت بالا بچرخانید تا جاییکه احساس کنید حرکت کوک به کندی انجام میشود .
      و برای تنظیم ساعت اندازه صخامت ناخن دسته کوک را بیرون کشیده و به جهت حرکت عقربه های ساعت آن را بچرخانید .

  9. حسین

    سلام استاد گرامی
    سوال من این هست که اگر ساعت اتوماتیک رو بخوایم با حرکت دستمون فنرش رو شارز کنیم ..دستمون رو چظوری باید حرکت بدیم .حرکت صحیح که نیرو را مستقیم برسونه به فنر.
    ممنون

    • ساعت توکلی

      درود بر شما .
      برای ساعت های اتوماتیک جدید تفاوتی نمیکنن که به چه شکل تکان بخورند . وقتی روی مچ شما بسته شد ، مچ به هر سمتی که حرکت کند ، لنگر به حرکت دورانی خودش ادامه میدهد که به هر جهت باعث کوک شدن فنر خواهد شد .

  10. کشاورز

    سلام سیکو۵ دارم جدیدا سرویس شده اما جلو وعقب میشود قدیما دستگاهی بود جهت تنظیم اما ساعت ساز میگوید بعلت تحریم ان دستگاه نیست ناچار خودم با راست وچپ بردن فنر رقاصک اقدام به تنظیم می کنم اما چند هفته است که موفق نشدم راهنمایی بفرمایید

    • ساعت توکلی

      درود بر شما .
      خیر چنین چیزی صحت نداره . تعمیرگاه های تخصصی دستگاه تنظیم ساعت های اتوماتیک را موجود دارند . در صورت نیاز ساعت و ارسال کنین برای شما تنظیم خواهد شد .

  11. فرزین

    سلام ساعت من اورینت آپولو هستش همهچیش کار میکنه ولی وقتی میخواد روز های هفته رو عوض کنه گیر میکنه و باید تکونش بدی تا دوباره به کار بیفته لطفا بگید مشکل از کجاشه

  12. نیما

    سلام یه ساعت سیکو اوتمات داشتم جلو میرفت پشتشو باز کردم و دوتا میله مانند کوچک روی رقاصک رو چر خوندم کلا رقاصک از کار افتاد چیشده؟چکارش کنم؟!!!

    • ساعت توکلی

      درود بر شما .
      به احتمال زیاد فنر رقاصک آسیب دیده که جهت رفع عیب باید تعمیر و یا تعویض گردد !

  13. مجید اسدی

    سلام وقت شما بخیر، خسته نباشید. بنده یه ساعت سیکو ۵ مدل ۷۰۰۹ از پدرم به یادگار گرفتم و بعد از سرویس بخاطر عدم‌استفاده طولانی مدت،الان موقع کار هر سه روز حدوداً ۶ تا ۷ دقیقه جلو میره. میخواستم نظر شمارو بدونم، ممنونم….🙏🙏🙏🙏🙏

  14. حامد شعبانی

    سلام.
    باعرض خسته نباشید.
    من یه ساعت وستن واچ قدیمی دارم.ولی نتونستم تاریخ و روزهای هفته شو باهم هماهنگ کنم.لطفا راهنمایی فرمائید.
    با تشکر.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *